دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 17 شماره 1 (پیاپی 42) 2026 03 21 Compilation of a Strategic Map for The Management of Sprawl and The Formation of Marginal Textures, Case Study: Mahshahr Port تدوین نقشه راهبردی مدیریت پراکنده‌‍رویی و شکل‌گیری بافتهای حاشیه‌ای، مطالعه موردی: بندر ماهشهر 169 186 10666 10.30473/grup.2024.69836.2814 FA آرش قاسم پور دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران آزاده اربابی سبزواری دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران ناصر عبادتی دانشیار، گروه زمین شناسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران فاطمه ادیبی سعدی نژاد استادیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران مریم رستم پیشه استادیار، گروه معماری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران Journal Article 2023 11 27 This<strong> </strong>Research, With a<strong> </strong>Resource-Based Perspective and Strategic Thinking In The Analysis of Resources Barriers, Explains the Position and Competitive Advantage and Evaluates The Strategic Suitability of Resources, and Compiles and Proposes a Strategic Map for The Management of The Sprawl and The Formation of Marginal Textures In Mahshahr Port. The Method of This Research Is Descriptive-Analytical and Due to The Strategic Nature of The Study, Its Achievement (Goal) Has a Practical Aspect. Theoretical Data Were Prepared by Documentary Method And Experimental Data By Survey Method Based on the Delphi Method. Meta-SWOT Model and PESTEL Analysis Have Been Used In Information Processing And Strategic Plan Formulation. The Results Show That The Internal Resources and Capabilities of Mahshahr Port do not Have The Same Importance In The Management of Sprawl and the Formation of Marginal Textures. Factors Such As The Existence of Rail, Air, Land, And Sea Transportation Network Infrastructures For Domestic Transportation And Export And Import, the Existence of Huge Petrochemical Industries, Special Economic Zone, the General Administration of Ports And Maritime Affairs, the General Administration of Customs And The Administration of Shipping In The Region, Etc. Are The Most Weight; These Factors In The Management of Sprawl And The Formation of Marginal Textures In Mahshahr port, Compared to other Factors, Express Rarity, Imitability and Strategic Fit, and As A Result, They Should be Placed at the top of Action Priorities And Executive Actions. این پژوهش با دیدگاه مبتنی بر منابع و تفکر راهبردی در تحلیل منابع و موانع، جایگاه و مزیت رقابتی و ارزیابی تناسب راهبردی منابع را تبیین می­نماید و نقشه راهبردی مدیریت پراکنده­رویی و شکل­گیری بافت­های حاشیه‌ای در بندر ماهشهر را تدوین و پیشنهاد می‌کند. روش این تحقیق توصیفی- تحلیلی است و به‌دلیل ماهیت راهبردی مطالعه، دستاورد (هدف) آن جنبه‌کار بردی دارد. داده‌های نظری با روش اسنادی و داده‌های تجربی با روش پیمایشی براساس روش دلفی تهیه شده‌اند. در پردازش اطلاعات و تدوین نقشه راهبردی نیز از مدل Meta-SWOT و تحلیل PESTEL استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد منابع و قابلیت‌های داخلی بندر ماهشهر اهمیت یکسانی در مدیریت پراکنده­رویی و شکل­گیری بافت­های حاشیه‌ای ندارند. عواملی همچون، وجود زیرساخت‌های شبکه حمل‌ونقل ریلی، هوایی، زمینی و دریایی جهت حمل‌ونقل داخلی و صادرات و واردات، وجود صنایع عظیم پتروشیمی، منطقه ویژه اقتصادی، اداره کل بنادر و دریانوردی، اداره کل گمرک و اداره کشتیرانی در منطقه و ... دارای بیش‌ترین وزن می‌باشند؛ این عوامل در مدیریت پراکنده‌رویی و شکل‌گیری بافت‌های حاشیه‌ای در بندر ماهشهر، نسبت به سایر عوامل، بیانگر نادر بودن، تقلید پذیری و تناسب راهبردی هستند و در نتیجه باید در صدر اولویت‌های اقدام‌های اجرایی قرار گیرند. https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_10666_c020c48464392e9ce00cce0ccb69dab3.pdf