دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 14 شماره 4 (پیاپی 33) 2024 02 20 The Analysis of the Metropolises Spatial Organization Role in the Low Carbon Transportation, Case Study: Mashhad City تحلیل نقش سازمان فضایی کلان‌شهرها در حمل‌ونقل کم‌کربن، نمونه موردی: شهر مشهد 1 14 9692 10.30473/grup.2020.47173.2389 FA محمدرضا میرسعیدی دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. فرشته احمدی استادیار، گروه شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. مسلم سید الحسینی دانشیار، گروه شهرسازی، واحد مشهد ، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. امیرحسین شبانی استادیار، گروه شهرسازی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. Journal Article 2019 06 29 The goal of this survey is the analysis of the influence of the city spatial oraganization and the study of the city commercial functioning in relation of eachother. The mono centrality and the poly centerality of the cities have an important influence on the trip distances, preventing the waste of time and energy in the cities. The vehicles produce the greenhouse gases and increase the earth warming in a long run. The recognition of these factors can decrease the amount of greenhouse gasses and prevent the global warming.The type of research is practical and the analysis method is analytical descriptive. This research has been done after the scientific studies in order to estimate the greenhoause gases on the suggested Clean Development of CDM. The Mashhad metropolis spatial organization has been studied in two scenarioes. The first scenario, namely the mono centrality of the existing city and the other scenario, alongwith triple centrality spatial organization,along the city structure have been considered. The Mashhad metropolis balanced spatial organization has decreased the green houase gas emission up to 43 percent for the private cars . The average trip distance, traveled by the private cars in balanced spatial organizition is decreased about 4 kilometers. The decrease of the greenhouse emission rate for each passenger is 7.9 kilogram CO₂. The distinction and innovation of this research is to examine the relationship between the centrality index in the spatial organization of metropolises and the amount of greenhouse gas emissions. هدف این پژوهش تحلیل تأثیر سازمان فضایی شهر و وضعیت ارتباطی عملکردهای تجاری آن با یکدیگر می‌باشد. تک مرکزیتی و چند مرکزیتی بودن شهرها می‌تواند تأثیر شگرف بر مسافت سفرها ایفا نماید و بدین ترتیب از اتلاف وقت و انرژی در شهرها جلوگیری شود. وسایل نقلیه موتوری تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای می‌باشند و موجب گرمایش زمین در طولانی‌مدت می‌شوند. شناخت این عوامل می‌تواند  میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش داده و از گرمایش زمین جلوگیری کند. نوع تحقیق کاربردی و روش بررسی توصیفی-تحلیلی می‌باشد. این تحقیق، پس از مطالعات علمی جهت برآورد گازهای گلخانه‌ای براساس فرمول‌های پیشنهادی توسعه پاک (CDM) انجام گرفته است. سازمان فضایی کلان‌شهر مشهد در دو سناریو مورد بررسی قرار گرفت. سناریو اول ، سازمان فضایی تک مرکزی موجود شهر و سناریو دیگر شهر با سازمان فضایی سه مرکزی در امتداد استخوان‌بندی شهر در نظر گرفته شد. سازمان فضایی متعادل کلان‌شهر مشهد موجب کاهش انتشار گازهای گلخانه تا حدود 43 درصد در بخش خودروهای شخصی می‌شود. میانگین مسافت طی شده به‌وسیله خودروهای شخصی در سازمان فضایی متعادل حدود 4 کیلومتر کاهش می‌یابد. کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به میزان 9/7 کیلوگرم  CO₂به ازای هر مسافر می‌باشد. وجه تمایز و نوآوری این پژوهش بررسی ارتباط شاخص مرکزیت در  سازمان فضایی کلان‌شهرها و میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌باشد. https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_9692_fe16b7d6420f6253a0513626531bba7a.pdf