دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Explaining the effects of Intractions between Town and Village on Rural Resilience Case Study, Rural Areas of Marvdasht Township ارزیابی اثرات روابط متقابل شهر و روستا بر تاب‌آوری روستایی مورد مطالعه: نواحی روستایی شهرستان مرودشت 1 30 10602 10.30473/grup.2024.68994.2801 FA حمیدرضا شیرازی دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. رودابه فرهادی استادیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. اصغر نوروزی دانشیار، گروه جغرافیا برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2023 08 26 The aim of the current research is to explain the effects of Urban-Rural Interrelationships rural resilience in the rural areas of Marvdasht Township This research is practical in terms of purpose and In terms of data collection method, it is a survey type. The statistical Society includes 15 inhabited villages of Marvdasht Township based on the statistical Yearbook of 2015 Fars province, which includes 45,822 households with a population of over 156,418 people. Using Cochran's formula, 381 households were selected as a sample and a researcher-made questionnaire was distributed through cluster sampling.The face validity of the questionnaire was confirmed by experts. Also, Cronbach's alpha of all questionnaires was calculated as 0.91. SPSS 25 and SmartPls 3 softwares were used for data analysis. The results of the analysis of data show that the changes and transformations created between the city and the village have an effect on rural resilience in township level Also, The interrelations between urban and rural in economic dimensions and indicators equal to 23.452, social 20.273, environmental 23.111, cultural 52.199, and 18.015 percent institutional have had an impact on rural resilience at the level of Marvdasht Township. هدف از پژوهش حاضر تبیین اثرات روابط متقابل شهر و روستا بر تاب‌آوری روستایی در نواحی روستایی شهرستان مرودشت است. این پژوهش از منظر هدف کاربردی و از نظر نحوه جمع‌آوری اطلاعات از نوع توصیفی- پیمایشی می‏باشد. جامعه آماری شامل 15 روستای دارای سکنه شهرستان مرودشت براساس سالنامه آماری سال 1395 استان فارس انچام شده است که در مجموع شامل 45822 خانوار با جمعیت بالغ‎ بر 156418 نفر می‌باشد. با استفاده از فرمول کوکران تعداد 381 خانوار به‌عنوان نمونه انتخاب و پرسشنامه محقق‌ساخته از طریق نمونه‌گیری تصادفی ساده توزیع شد. روایی صوری پرسشنامه توسط خبرگان مورد تأیید قرار گرفت. همچنین میزان آلفای کرونباخ کل پرسشنامه‌‏ها 91/0 محاسبه شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزار SPSS و نرم‌افزار Smart Pls بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان می‏دهد تغییرات و تحولات ایجاد شده بین شهر و روستا بر تاب‌آوری روستایی در سطح شهرستان تأثیر داشته است. همچنین روابط متقابل شهری و روستایی در ابعاد و شاخص‏‌های اقتصادی برابر با452/23، اجتماعی273/20، محیطی111/23، فرهنگی 199/52، نهادی015/18 درصد بر تاب‌آوری روستایی در سطح شهرستان مرودشت تأثیر گذار بوده است.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_10602_f7169b796a7fdc8e18ed06c26c0eb8ae.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 The Role of Decentralization from the City of Yazd in the Balanced Regional Development of Yazd Province نقش تمرکززدایی از شهر یزد در توسعه متعادل منطقه‌ای استان یزد 31 52 10946 10.30473/grup.2024.70474.2832 FA حسن حکمت‌نیا استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریز شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2024 02 02 The objective of this research is to examine the role of decentralization from the city of Yazd in the balanced regional development of Yazd province. This study is applied in terms of its objective and descriptive-analytical in terms of its methodology. SPSS, TOPSIS, Rank-Size, and Moran's coefficient were used for data analysis. The results indicate that decentralization from the city of Yazd can play a significant role in the balanced regional development of Yazd province. As the provincial and major city, Yazd has attracted various advantages including economic, cultural, and social infrastructure, service centers, and administrative institutions. However, this concentration can lead to regional disparities, reduced employment opportunities and economic activities in other areas of the province, and increased urban pressures and problems. This has resulted in the concentration of resources and facilities in Yazd city while diminishing resources in other cities of the province. The urban population percentage of the province has increased from 66% in 1986 to 76%, 84%, and 82.6% in the years 1996, 2006, and 2016, respectively. This indicates a growing urban population in the province over these time periods. Overall, the results demonstrate that the development of cities in Yazd province is uneven, and tailored measures are necessary to prevent rural depopulation and migration, as well as to strengthen the development of cities and their associated indicators based on the specific conditions of each city and region. هدف از این پژوهش نقش تمرکززدایی از شهر یزد در توسعه متعادل منطقه‌ای استان است. این مقاله از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی است. برای بررسی و تحلیل یافته‌ها از Spss، تاپسیس، مرتبه- اندازه، ضریب مکانی استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که تمرکززدایی از شهر یزد می‌تواند نقش مهمی در توسعه متعادل منطقه‌ای استان یزد ایفا کند. شهر یزد به‌عنوان مرکز استانی و شهری بزرگ، جذابیت‌های بسیاری ازجمله زیرساخت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، مراکز خدماتی و مؤسسات اداری را در خود جای داده است. اما این تمرکز بیش از حد می‌تواند منجر به نابرابری‌های منطقه‌ای، کاهش فرصت‌های اشتغال و فعالیت‌های اقتصادی در سایر مناطق استان و افزایش فشارها و مشکلات شهری شود. این امر باعث تمرکز منابع و امکانات در شهر یزد و کاهش منابع در سایر شهرهای استان شده است. درصد جمعیت شهرنشین استان در دوره‌های زمانی 1365 تا 1395 به ترتیب به 66، 76، 84 و 6/82 درصد افزایش یافته است. این نشان می‌دهد که در طول این دوره‌های زمانی، تعداد ساکنان شهری در استان رو به افزایش بوده است. در حالت کلی نتایج نشان می‌دهد که توسعه شهرها در استان یزد به صورت ناهمگون است و تدابیر متناسب با وضعیت هر شهر و منطقه برای جلوگیری از کاهش جمعیت روستا و مهاجرت و همچنین تقویت توسعه شهرها و شاخص‌های مرتبط با آن‌ها، ضروری است.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_10946_f141256c788ccb686a59260473b381c1.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Investigating the Impact of Access to Urban Structural Facilities, Place Attachment, and Social Factors on Environmental Behaviors, Case Study: Isfahan County تحلیل میزان دسترسی به امکانات ساختاری شهری، تعلق مکانی و عوامل اجتماعی مؤثر بر رفتارهای زیست‌محیطی، مطالعه موردی: شهرستان اصفهان 53 72 11054 10.30473/grup.2024.70782.2839 FA مریم رضایی دانشجوی دکتری، گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. مهدی امیرکافی دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. صادق صالحی استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران. داریوش بوستانی دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. Journal Article 2024 03 07 Environmental problems are the result of human actions, and human misconduct towards the environment has been recognized as the most serious long-term threat to the world. Therefore, identifying factors that can change individuals' attitudes and behaviors towards the environment and promote responsible behavior is of utmost importance. The aim of this study is to investigate the impact of social and urban structural factors on the attitudes and behaviors of citizens in Isfahan county in order to create conditions for improving friendly attitudes and behaviors towards the environment. This research is of the descriptive analysis type, and the necessary information was collected through questionnaires from a sample of 400 citizens over 18 years of age in urban and rural populations of Isfahan.Statistical tests such as Pearson correlation, multiple regression, and path analysis were used for data processing in the SPSS software. The research findings indicate that the level of environmental behaviors among respondents is above average. The examination of the relationship between variables suggests that there is a positive and significant relationship between social capital, awareness, sense of place, modern environmental attitude, civic capital, and urban structural facilities and opportunities with citizens' environmental behaviors in Isfahan. Furthermore, regression analysis results indicate that civic capital, sense of place, modern environmental attitude, and urban structural facilities and opportunities explain%24 of the variance of the dependent variable. Therefore, attention to the physical structure of the city such as attractiveness, welfare and recreational facilities, easy access to systems such as transportation, etc., creates pedestrian-friendly environments with the potential to increase citizen interaction and enhance social capital with a high sense of place, leading to an increase in responsible environmental attitudes and behaviors. مشکلات زیست‌محیطی نتیجه عمل انسان بوده و بدرفتاری‌های انسان در قبال محیط‌زیست به‌عنوان خطیرترین تهدید در درازمدت نسبت به جهان شناخته شده‌اند. بنابراین شناسایی عواملی که می‌تواند رفتار و نگرش افراد در قبال محیط‌زیست را تغییر دهد و رفتار مسئولانه را ایجاد کند از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف این مطالعه بررسی تأثیر عوامل اجتماعی و ساختاری شهری بر نگرش و رفتار شهروندان شهرستان اصفهان است. تا بتوان برای ایجاد شرایط برای بهبود نگرش و رفتارهای دوستانه نسبت به محیط‌زیست از آن بهره گرفت. این تحقیق از نوع تحلیل_توصیفی است و اطلاعات موردنیاز از طریق پرسشنامه از نمونه 400 نفری جمعیت بالای 18 سال شهرستان اصفهان گردآوری شده است. برای پردازش داده‌های به دست آمده از آزمون‌های آماری همبستگی پیرسون، رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. بررسی رابطه بین متغیرها حاکی از آن است که رابطه سرمایه اجتماعی، آگاهی، تعلق مکانی، نگرش نوین زیست‌محیطی، سرمایه مدنی و امکانات ساختاری شهری با رفتار زیست‌محیطی پاسخگویان مثبت و معنادار است. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد، سرمایه مدنی، تعلق مکانی، نگرش نوین زیست‌محیطی و امکانات ساختاری شهری، 240/0 از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می‌کند. بنابراین توجه با ساختار فیزیکی شهر همچون جذابیت، امکانات رفاهی و تفریحی، دسترسی آسان به سیستم‌هایی همچون حمل‌ونقل و ...، ایجاد پیاده‌روهایی با قابلیت افزایش تعامل شهروندان و افزایش سرمایه اجتماعی تعلق مکانی بالایی را به همراه دارد که منجر به افزایش نگرش و رفتارهای مسئولانه زیست‌محیطی می‌شود.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11054_ddaf387107dece3648d1d94bba11e1a1.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Studying the Spatial-Spatial Distribution of Public Parking Lots and its Optimal Location Using the Basics of Urban Planning and Urban Traffic Management Case Study: Urmia City توزیع فضایی ـ مکانی پارکینگ‌های عمومی و مکان‌یابی بهینه آن با بهره‌گیری از مبانی شهرسازی و مدیریت ترافیک شهری، مطالعه موردی: شهر ارومیه 73 94 11199 10.30473/grup.2024.70112.2820 FA مسعود حق لسان استادیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران. علی قنبری نصر آبادی دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، واحد بین الملل ارس، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. احسان داروپناه دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، واحد بین الملل ارس، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0009-0003-8348-0870 Journal Article 2023 12 31 Public parking lots are one of the most important infrastructures of the transportation system that play an effective role in reducing traffic and its efficiency and the quality of urban life. In the modern era, due to the increase in cars, the lack of parking space, and the huge cost of parking lot construction, a detailed evaluation for parking management and location becomes necessary. This research is of an applied type, which investigated the feasibility of the location and suitable location of the parking lot in Urmia city using a descriptive and analytical method. With library studies, Its compiled theoretical foundations (urban planning and urban traffic management), to know the scope of the study and investigate the current situation by field method and using detailed and comprehensive plan maps, and the number of deficiencies and the spatial distribution of parking lots have been determined. Public parking per capita has been determined according to the standard of the Ministry of Roads and Urban Development. In order to determine the appropriate limits for the construction of parking, identify the influential criteria in locating and use the Super Decisions software to convert the criteria into information layers and for each of the criteria (layers), the required distances (privacy) have been created. The road network has been modeled in the comprehensive study of transportation and traffic of Urmia city with the VISUM software environment. Considering the effect of each of the layers and their pairwise comparison by Super Decisions software, the weight of each layer was calculated, and the incompatibility rate of pairwise comparisons was obtained as 0.08 and since it was less than 0.1, compatibility these comparisons are acceptable. Finally, by superimposing the layers of information, appropriate ranges are determined and divided into five categories from very poor to very good. پارکینگ‌های عمومی یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های سیستم حمل‌ونقل هستند که نقش مؤثری در کاهش ترافیک و کارایی آن و کیفیت زندگی شهری دارند. در عصر معاصر به دلیل افزایش اتومبیل، کمبود فضای پارک کردن، هزینه هنگفت ساخت پارکینگ، ارزیابی دقیق برای مدیریت و مکان‌یابی پارکینگ ضرورت پیدا می‌کند. این پژوهش از نوع کاربردی است که به بررسی امکان‌سنجی مکان و مکان‌یابی مناسب پارکینگ در شهر ارومیه به روش توصیفی تحلیلی پرداخته است. با مطالعات کتابخانه‌ای به تدوین مبانی نظری (شهرسازی و مدیریت ترافیک شهری)، برای شناخت محدوده مورد مطالعه و بررسی وضع موجود از روش میدانی و استفاده از نقشه‌های طرح تفصیلی و جامع پرداخته و میزان کمبودها و نحوه توزیع فضایی پارکینگ‌ها مشخص شده است. تعیین سرانه پارکینگ عمومی با توجه به استاندارد وزارت راه و شهرسازی انجام گردیده است. برای تعیین محدوده‌های مناسب جهت احداث پارکینگ، معیارهای تأثیرگذار در مکان‌یابی را شناسایی و با استفاده از نرم‌افزار سوپر دسیژن معیارها را به لایه‌های اطلاعاتی تبدیل کرده و برای هریک از معیارها (لایه‌ها)، فاصله‌های موردنیاز (حریم‌ها) ایجاد شده است. شبکه معابر در مطالعات جامع حمل‌ونقل و ترافیک شهر ارومیه با محیط نرم‌افزار شبیه‌سازی ترافیک مدل‌سازی شده است. با توجه به میزان تأثیر هریک از لایه‌ها و مقایسه زوجی آن‌ها از طریق نرم‌افزار سوپر دسیژن، وزن هریک از لایه‌ها را محاسبه کرده که نرخ‌ ناسازگاری مقایسات‌ زوجی‌ 08/0 به‌ دست‌ آمده و چون‌ کمتـر از 1/0 بوده‌، سـازگاری ایـن‌ مقایسات‌ قابل‌قبول‌ است. در نهایت با روی هم‌گذاری لایه‌های اطلاعاتی، محدوده‌های مناسب مشخص و در پنج دسته خیلی ضعیف تا بسیار خوب تقسیم‌بندی شده است.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11199_4e2902bb6bdf127200c39c5df0c2fc47.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Evaluation of the Soundscape Quality of Coastal Banks, Case Study: Suru Neighborhood in Bandar Abbas City ارزیابی کیفیت منظر صوتی کرانه‌های ساحلی، پژوهش موردی: محله‌ سورو در شهر بندرعباس 95 108 11200 10.30473/grup.2024.69866.2815 FA آلا اسماعیلی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی شهرسازی، دانشگاه پیام‌ نور، تهران، ایران. حیدر جهانبخش دانشیار، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2023 12 02 The aim of the current research is to evaluate the quality of the‌‌ soundscape of the coastal shores, relying on the attraction and persistence of the audience in the coastal strip of Suru neighborhood in the west of Bandar Abbas city. The research method is based on the nature of qualitative-quantitative data and its approach is descriptive-analytical. The qualitative techniques of sound walk and questionnaire and the quantitative technique of noise map have been used to evaluate and analyze the quality of the soundscape in the target area. In sound walk technique, sound sources of biophony, anthropophony and geophony were identified; In order to collect questionnaire data, 50 citizens and tourists were randomly sampled, the reliability of which was confirmed using Cronbach's alpha test with a coefficient of 0.964, then the resulting data was analyzed in spss software. Quantitative assessment of the range was also done using the Meter db device at 30 specified points, and the desired points were transferred to Arc Gis and a sound map was produced. The innovation of the research is the evaluation of the sound landscape of the coastal areas in order to attract and retain the audience in this area. The results of the research show the unfavorable quality of the soundscape in the target area, but paying attention to the potential capabilities of the bank and its proper management can create a lively and dynamic environment by creating a natural and native listening environment, to attract and perpetuate the audience. هدف پژوهش حاضر ارزیابی کیفیت منظر صوتی کرانه‌های ساحلی با تکیه بر جذب و ماندگاری مخاطبان در نوار ساحلی محله سورو در غرب شهر بندرعباس است. روش پژوهش براساس ماهیت داده‌ها کیفی- کمی و رویکرد آن توصیفی- تحلیلی می‌باشد. از تکنیک‌های کیفی صداپرسه و پرسشنامه و تکنیک کمی نقشه صوتی، برای ارزیابی و تحلیل کیفیت منظر صوتی محدوده مورد نظر استفاده شده است. در تکنیک صداپرسه، منابع صوتی بیوفونی، آنتروفونی و ژئوفونی شناسایی گردید؛ برای گردآوری داده‌های پرسشنامه، از 50 نفر از شهروندان و گردشگران نمونه‌گیری تصادفی صورت پذیرفت که پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ با ضریب‌‌ 964/0‌‌ تأیید شد، سپس داده‌های حاصل در نرم‌افزار Spss تحلیل گردید. ارزیابی کمی محدوده نیز با استفاده از دستگاه‌‌ Meter db در 30 نقطه مشخص شده صورت پذیرفت که نقاط مورد نظر به Arc Gis منتقل شد و نقشه صوتی تولید گردید. نوآوری پژوهش، ارزیابی منظر صوتی کرانه‌های ساحلی به‌منظور جذب و ماندگاری مخاطبان در این ناحیه است. نتایج حاصل از پژوهش، گویای کیفیت نامطلوب منظر صوتی در گستره مورد نظر است. اما توجه به قابلیت‌های بالقوه کرانه و مدیریت مناسب آن می‌تواند، با ایجاد فضای شنیداری طبیعی و بومی، محیطی سرزنده و پویا برای جذب و ماندگاری مخاطبان پدید آورد.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11200_a4df04dd162616c5252117ac92fd64ec.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Measuring the Environmental Quality in Urban Public Spaces and Investigating its Relationship with the Mental Health of the Elderly Case Study: Neighborhoods in Region 4 of Rasht City سنجش کیفیت محیطی در فضاهای عمومی شهری و بررسی ارتباط آن با سلامت روان سالمندان، مطالعه موردی: محلات منطقه 4 شهر رشت 109 130 11201 10.30473/grup.2024.69552.2806 FA زهرا شعبان پور ششکل دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. عطا غفاری گیلانده استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. علیرضا محمدی استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیل، اردبیل، ایران. Journal Article 2023 10 25 People's mental health is significantly affected by their living environment, and the World Health Organization emphasizes the importance of this issue. Not paying attention to the impact of the environment on the mental health of citizens, especially the elderly, can lead to mental and physical problems such as anxiety, stress, aggression and depression.The current research was carried out with the aim of measuring the environmental quality of public spaces at the level of neighborhoods in Region 4 of Rasht city and investigating its relationship with the general health (physical and mental) of the elderly.This research is applied in terms of purpose, descriptive-analytical in terms of method, and documentary and survey-based in terms of data collection methods.The statistical population of the research comprised elderly residents in District 4 of Rasht Municipality.The sample size was estimated to be 400 people using the Cochran formula.To assess the mental health of the elderly, the GHQ-28 questionnaire was used, and to evaluate the environmental quality of urban public spaces, a researcher-made questionnaire was employed. Additionally, data were analyzed using Pearson correlation and one-way ANOVA statistical tests.The research findings showed that between mental health variables with pedestrian-oriented variables with a coefficient(-0/589), security and comfort with a coefficient(-0/634), urban furniture with a coefficient(-0/636), environment quality and landscape with a coefficient(-0/620) and index of access to public spaces with coefficient(-0/657) there is a significant and inverse relationship and correlation. سلامت روانی افراد به‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر محیط زندگی قرار دارد و سازمان بهداشت جهانی نیز بر اهمیت این موضوع تأکید می‌کند. عدم توجه به تأثیر محیط بر سلامت روان شهروندان، به‌ویژه سالمندان، می‌تواند منجر به بروز مشکلات روانی و جسمانی مانند اضطراب، استرس، پرخاشگری و افسردگی شود. به همین منظور، پژوهش حاضر با هدف سنجش کیفیت محیطی فضاهای عمومی در سطح محلات منطقه 4 شهر رشت و بررسی ارتباط آن با سلامت عمومی (جسمی و روانی) سالمندان به انجام رسید. این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی، از نظر روش، توصیفی - تحلیلی و از جهت روش گردآوری داده‌ها، اسنادی و پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش، سالمندان ساکن در منطقه 4 شهرداری رشت انتخاب گردید. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 400 نفر برآورد شد. برای ارزیابی سلامت روان سالمندان از پرسشنامه (GHQ-28) و برای سنجش کیفیت محیطی فضاهای عمومی شهر از پرسشنامه محقق ساخته استفاده گردید. همچنین با استفاده از آزمون‌های آماری همبستگی پیرسون و واریانس یک طرفه (ANOVA) به تحلیل داده‌ها پرداخته شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین مقیاس اختلال در مؤلفه‌های سلامت عمومی (جسمی و روانی) سالمندان و متغیرهای پیاده محوری با ضریب (589/0-)، امنیت و آسایش با ضریب (634/0-)، مبلمان شهری با ضریب (636/0-)، کیفیت محیط و منظر با ضریب (620/0-) و شاخص دسترسی به فضاهای عمومی و خدمات محلی با ضریب (657/0-)، رابطه و همبستگی معنادار و معکوس وجود دارد.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11201_66b8f90bb719eac300d26e7f09dc6534.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Preparation of Urban Environments in Terms of Creating an Ecological Balance Between Humans and Animals: A Proposal for the Coding of Animal-Spatial Zones for the City of Tehran, Case Study: Ekbatan Settlement آماده‌سازی محیط‌‌های شهری از نظر ایجاد تعادل بوم‌ساختی میان انسان و حیوان: پیشنهاد کدگذاری پهنه‌های جانور- مکانی برای شهر تهران، مطالعه موردی: شهرک اکباتان 131 152 11449 10.30473/grup.2024.69484.2808 FA عباس شیعه استادیار، برنامه‌ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. سارا صالحی کارشناسی ارشد، گروه برنامه‌ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مهدی نژادرفیعی کارشناسی ارشد، گروه برنامه‌ریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2023 10 28 Modern cities, due to their inherent modernity, have largely overlooked the presence of various animal species in their management and planning structures, focusing primarily on human-centric design. This perspective has precipitated a crisis in urban livability and disrupted the ecological equilibrium of cities. The conservation of biodiversity eases the preservation of the ecological infrastructure utilized by humans. This aligns with the emergence of new viewpoints and cultures, such as animal rights and pet care among urban residents. This research endeavors to integrate the cohabitation of humans and animal species into the planning structure by comprehensively examining various animal species and diverse perspectives on their presence in cities, thereby facilitating the conservation and rejuvenation of biodiversity and ecological balance in urban areas. The current study is application-oriented and adopts a mixed-methods approach. The qualitative section of the study employs the grounded theory method. The target population comprises experts in urban planning, urban ecology, and veterinary medicine who specialize in incorporating animals into the urban planning process and maintaining ecosystem balance in Iran. The data obtained have been analyzed using MAXQDA and Esri ArcGIS Pro software. The results yielded strategies in the dimensions of planning and management, education and culture-building, organization and physical preparation, and environmental improvement and promotion. These strategies have been proposed for the redesign of the Ekbatan neighborhood, which was selected as a case study. شهرهای امروزی به سبب ماهیت مدرن سبک زندگی انسان، حضور گونه‌های جانوری را در ساختار مدیریت و برنامه‌ریزی نادیده گرفته و منحصراً مناسب انسان‌ها برنامه‌ریزی و طراحی شدهاند که به موجب این دیدگاه، بحران زیست‌پذیری شهرها و عدم تعادل اکولوژیک شهرها را به همراه داشته است. حفظ تنوع زیستی، بستر حفظ زیرساخت اکولوژیک که انسان‌ها از آن استفاده می‌کنند را تسهیل می‌نماید که این امر در راستای ظهور دیدگاه‌ها و فرهنگ‌های جدید مانند حقوق حیوانات و نگهداری از حیوانات خانگی در بین ساکنین شهرها بوده و ‌‌‌به‌طور فزاینده‌ای در حال گسترش است. این پژوهش بر آن است تا با نگاهی جامع بر انواع گونه‌های جانوری و دیدگاههای متفاوت نسبت به حضور حیوانات در شهرها، هم‌زیستی میان انسان و گونه‌های جانوری را در ساختار برنامه‌ریزی گنجانده تا حفظ و احیای تنوع زیستی و تعادل اکولوژیک در شهرها را امکان‌پذیر سازد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از منظر ماهیت، کمی- کیفی است. در بخش مطالعه کیفی و تحلیل اطلاعات مصاحبه‌های متخصصان این حوزه از روش گرندد تئوری بهره گرفته شده است و جامعه هدف در بخش مطالعه کیفی شامل متخصصان حوزه برنامهریزی شهری، اکولوژی شهری و دامپزشکی‌اند که در راستای ورود جانوران در روند برنامه‌ریزی شهری و حفظ تعادل بوم‌ساختی در ایران متخصص هستند. جامعه آماری در بخش کمی، شامل 20 نفر از ساکنین و کسبة شهرک اکباتان میباشد که تعداد آنها با استفاده از منطق اشباع نظری انتخاب شده است. اطلاعات بهدست آمده نیز با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA و Esri ArcGIS Pro تحلیل شده‌‌اند. طبق نتایج به دست آمده، 5 راهبرد در بعد برنامهریزی و مدیریت، 3 راهبرد در بعد آموزش و فرهنگ‌سازی ، 3 راهبرد در بعد ساماندهی و آمادهسازی کالبدی و نیز 3 راهبرد در بعد بهبود و ‌‌‌ارتقای محیطی معرفی و برای بازطراحی محله اکباتان به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدهاند.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11449_745bac707bfa2a7633a3d8b898e8f7b1.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Investigation and Evaluation of Land use in Iranian Cities Case study: 12 urban area of Isfahan بررسی و ارزیابی کاربری اراضی شهرهای ایران مطالعه موردی: منطقه 12 شهری اصفهان 153 176 11467 10.30473/grup.2024.69871.2816 FA بهمن کارگر دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه نیروی انتظامی و دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، ایران علی باقری دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، ایران. اسمعیل دلیر مربی، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2023 12 02 Land use assessment is the main core of urban planning and provides the possibility to formulate and draw the appropriate arrangement of urban uses in a geographical area. In recent decades, due to urban issues and problems, evaluation of urban land use has gained a special place and through it, it is possible to understand the distribution and performance of land uses. In this regard, the present study, which is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature, evaluated the number of 23 types of land use in 12 urban areas of Isfahan quantitatively and qualitatively. For this purpose, multi-source geographic data was considered for quantitative and qualitative technique, and documentary and library methods were used in data collection. In data analysis, evaluation matrices, spatial coefficients model, standard indicators approved by the Supreme Council of Urban Planning and Architecture were used through analytical tools of SPSS and GIS software. The results showed that the uses of urban:green space, cultural, educational, health and treatment, tourism and hospitality, social services, were less than the per capita standard approved by the Supreme Council of Urban .In the analysis of the spatial coefficient, urban services were in an unfavorable situation compared to the existing average of Isfahan city. In the qualitative evaluation, most of the urban uses were not in a good condition due to being located in the inefficient contexts of informal settlements. ارزیابی کاربری اراضی هسته اصلی برنامهریزی شهری است و امکان تدوین و ترسیم چیدمانی مناسب از کاربریهای شهری را در یک محدوده جغرافیایی فراهم می‌کند. طی دهه‌های اخیر به دنبال مسائل و مشکلات شهری، ارزیابی کاربری اراضی شهری جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است و از طریق آن می‌توان به نحوه توزیع و عملکرد کاربری‌ها پی برد. در این راستا، تحقیق حاضر که از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی- تحلیلی است، ارزیابی کمی و کیفی، تعداد 23 نوع کاربری اراضی منطقه 12 شهری اصفهان را مورد بررسی قرار داد. برای این منظور دادههای جغرافیایی چند منبعی برای تکنیک روش کمی و کیفی در نظر گرفته شد و در گردآوری داده‌ها از روش اسنادی، کتابخانه‌ای استفاده شده است. در تجزیه و تحلیل داده‌ها، ماتریس‌های ارزیابی، مدل ضرایب فضایی، شاخص‌های استاندارد مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری از طریق ابزارهای تحلیلی نرم‌افزار SPSS و GIS به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که کاربری‌های: فضای سبز، فرهنگی، آموزشی، بهداشتی و درمانی، گردشگری، خدمات اجتماعی، کم‌تر از سرانه استاندارد مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری بود. همچنین در تحلیل ضریب مکانی این منطقه، خدمات شهری و پایه در وضعیت نامناسبی نسبت به میانگین موجود شهر اصفهان قرار داشت. در ارزیابی کیفی نیز بخش عمدهای از کاربری‌های شهری به دلیل قرار گرفتن در بافت‌ ناکارآمد اسکان غیر رسمی از وضعیت مناسبی برخوردار نبودند.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11467_e51c45787f694a26d9a909ff11be0eec.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Investigating the Tourism Potential of the Geological Heritage of Eastern Bandpi of Babol City Using GAM and Kubalikova Model بررسی پتانسیل گردشگری میراث زمین‌شناسی‌‌های بند‌پی شرقی شهرستان بابل با استفاده از مدل GAM و کوبالیکوا 177 192 11474 10.30473/grup.2024.69666.2810 FA موسی عابدینی استاد، گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه، محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. پرستو خوشخو دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه، محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. زهرا نظری گزیک دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه، محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Journal Article 2023 11 08 Geotourism is one of the specialized fields of ecotourism that has been considered important for income generation and economic development for different regions and countries in recent decades. In the present study, considering the importance of tourism in the eastern part of the Band-e Pey region of Babol city (due to its abundant geomorphosites and geotourism capabilities), this region was studied using the GAM model and the Kobalikwa model. In order to study and understand the characteristics of the tourist areas of the researched region, 5 geological heritages including (Sajjad-Rood, Sheikh Musa, Kimon Waterfall, Deraz-Kesh, Az-Rood Hot Spring) were selected and evaluated. The present study is an applied and descriptive-survey type in which the data collection method was to present 31 questionnaires to experts. Also, the GAM model and SPSS.26 were used for data analysis. The results of the study showed that, according to the overall average and the ranking obtained in the GAM model, the highest value in terms of core values belongs to Azroud Hot Spring with a score of 0.79, and Sheikh Musa Waterfall is in second place. In terms of complementary or surplus values, Sheikh Musa Waterfall has the highest value with a score of 0.77, and overall, Sajjad Roud has the lowest value in terms of core values and surplus values with a score of 0.27 and 0.5, respectively. Based on the total scores obtained from the Kubalikova model (which represents the overall values), Sheikh Musa Geological Heritage has the highest score of 12.25, and the lowest score belongs to Kimun Geological Heritage with a score of 6.75. The results of this study can help relevant officials in planning tourism management in the eastern Band-e Pey region. ژئوگردشگری یکی از رشته‌های تخصصی اکو‌گردشگری است که در دهههای اخیر امری مهم جهت درآمد‌زایی و توسعه اقتصادی برای مناطق مختلف و کشورها تلقی می‌شود. در پژوهش حاضر با توجه ‌به اهمیت موضوع گردشگری بخش بندپی شرقی شهرستان بابل (به علت برخورداری ژئومورفوسایت‌های فراوان و توانمندی‌های ژئوتوریستی)، این منطقه با استفاده از مدل گام (GAM) او مدل کوبالیکوا مورد بررسی قرار گرفت. جهت مطالعه و شناخت ویژگی‌های مناطق توریستی منطقه مورد تحقیق، 5 میراث زمینشناسی شامل (سجاد‌رود، شیخ موسی، آبشار کیمون، دراز‌کش، آبگرم ازرود) انتخاب شده و مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. پژوهش حاضر کاربردی و از نوع توصیفی- پیمایشی است که شیوه گردآوری داده‌ها در آن به‌صورت ارائه 31 پرسش‌نامه به کارشناسان بوده است. همچنین جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل GAM و آزمون‌های آماری از SPSS.26 استفاده است. نتایج تحقیق نشان داد که، با توجه ‌به میانگین کلی و رتبه‌بندی حاصل در مدل GAM از نظر ارزش‌های اصلی بیشترین مقدار با کسب امتیاز ۷۹/۰ متعلق به آبگرم ازرود است و آبشار شیخ موسی نیز در جایگاه دوم قرار دارد. از لحاظ ارزش‌های مکمل یا مازاد نیز آبشار شیخ موسی با امتیاز ۷۷/۰ بالا‌ترین مقدار را دارا است و در مجموع از نظر ارزش‌های اصلی و همچنین ارزش‌های مازاد سجاد‌رود به ترتیب با کسب امتیاز ۲۷/۰ و ۵/۰ از کمترین مقدار برخوردار است. بر‌اساس مجموع امتیازات حاصل از مدل کوبالیکوا (بیانگر ارزش‌های کلی است)، میراث زمینشناسی شیخ موسی بیشترین امتیاز 25/12 کسب کرده و کمترین امتیاز با مقدار 75/6 متعلق به میراث زمینشناسی کیمون است. نتایج تحقیق حاضر می‌تواند در امر برنامهریزی مدیریت گردشگری منطقه بندپی شرقی برای مسئولان مرتبط کمک بکند.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11474_93c0ba44a8dd9f01abc6644a725ba1db.pdf

دانشگاه پیام نور فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری 2538-3930 16 شماره 2 (پیاپی 39) 2025 06 22 Assessing the Impacts of Lock Down in Corona-Era on Yazd Urban Resiliency ارزیابی پیامدهای قرنطینه در دوران کرونا بر تاب‌آوری محیط‌زیست شهر یزد 193 210 11960 10.30473/grup.2025.68017.2789 FA خداداد فیاض کارشناسی ارشد، گروه برنامه‌ریزی محیط‌زیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران. پرستو پریور استادیار، گروه محیط‌زیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران. آفاق تابنده ساروی استادیار، گروه محیط‌زیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران. احد ستوده دانشیار، گروه محیط‌زیست، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0003-3636-7560 Journal Article 2023 05 25 This research evaluates the impacts of the COVID-19 lockdowns on the resilience of Yazd through the use of a questionnaire. The study offers an overview of how confinement has affected urban resilience and the daily lives of Yazd's citizens. The questionnaire was designed around three main variables: social issues, ecology, and urban infrastructure and services. It included seven components: adherence to laws, satisfaction with conditions, laws and facilities, consumption patterns, urban green spaces, transportation, digital infrastructure, waste management, and health services. Given the non-normal distribution of the data, the Kruskal-Wallis test, along with Friedman and Kendall rankings, were employed for analysis. The results indicated that adherence to laws and satisfaction with conditions, laws, and facilities demonstrated relative resilience during the COVID-19 era, with average scores of 2.41 and 2.80, respectively. In contrast, the remaining components—consumer behavior, transportation, digital infrastructure, waste management, and health services—showed lower resilience, with average scores of 3.08, 3.20, 3.45, and 3.84, respectively. The urban greenspace component also exhibited a lack of resilience, with a mean score of 3.03 and a t-test result of 0.947. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی اثرات دوران قرنطینه کرونا بر تاب‌آوری شهر یزد بر اساس اصول و راهبردهای شهرهای تاب‌آور است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی از طریق جمع‌آوری دادهها به روش میدانی و با استفاده از پرسشنامه (384 عدد) انجام گرفت. پرسشنامه بر اساس سه متغیر اصلی شامل (اجتماعی، اکولوژیکی، زیرساخت و خدمات شهری) و هفت مؤلفه شامل (قانون‌مداری، رضایت‌مندی نسبت به شرایط و قوانین و امکانات، الگوی مصرف، فضاهای سبز، حملونقل، زیرساخت‌های دیجیتال، مدیریت پسماند و خدمات بهداشتی) تنظیم شد. جامعه آماری شامل شهروندان ساکن در مناطق پنجگانه شهر یزد می‌باشد و نمونه‌ها به صورت تصادفی بر اساس نسبت جمعیت هر منطقه انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌های آماری به دلیل غیرنرمال بودن از آزمون‌های ناپارامتریک کروسکال والیس و رتبه‌بندی فریدمن و کندال استفاده شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که مولفه قانون‌مداری با میانگین 41/2 و مؤلفه رضایتمندی از شرایط، قوانین و امکانات با میانگین 80/2، در دوران کرونا از تابآوری نسبی برخوردار بوده‌اند. این درحالی است که مؤلفههای زیرساخت‌های دیجیتال، مدیریت پسماند و خدمات بهداشتی، حمل‌ونقل و الگوی مصرف شهروندان به ترتیب با میانگین‌های081/3، 20/3، 45/3 و 84/3، شرایط تاب‌آوری نداشته‌اند. مؤلفه فضای سبز نیز با میانگین 038/3، نمره آزمون تی تک نمونه 947/0 و عدم اختلاف معنی‌دار با میانگین متوسط، عدم تاب‌آور تشخیص داده شد.

https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_11960_ed68d001935efc23bbf72ad299ec732a.pdf