سیاست برخورد با سرقت ادبی

سیاست‌های اخلاقی و مبارزه با سرقت علمی (Plagiarism)

«سرقت علمی» به معنای استفاده از کار، ایده‌ها، نتایج یا کلمات دیگران بدون ارجاع‌دهی مناسب و یا معرفی اثر دیگران به عنوان اثر اصیل و بدیعِ خود است.

مصادیق سرقت علمی شامل موارد زیر است:

  • ارائه یا انتشار اثر دیگران به نام خود.
  • کپی‌برداری از کلمات یا ایده‌های دیگران بدون ذکر منبع.
  • ارائه اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده درباره منابع.
  • بازنویسی کلمات (تغییر جزئی) با حفظ ساختار جملاتِ منبع، بدون ارجاع به آن.
  • کپی‌برداری گسترده از کلمات یا ایده‌های یک منبع که بخش عمده کار شما را تشکیل می‌دهد، حتی با وجود ارجاع‌دهی.
  • تصاویر و اشکال: استفاده از تصاویر، نمودارها و جداول در مقاله بدون کسب مجوز قانونی و ارائه استناد دقیق، مصداق سرقت علمی است. نویسندگان موظف‌اند در صورت لزوم، مجوز کتبیِ صاحب اثر را برای استفاده از مواد دارای حق‌نشر (Copyright) دریافت نمایند.

بررسی شباهت توسط سامانه همیاب، سمیم نور و iThenticate

سیاست مجله پژوهش های بوم شناسی شهری، «مبارزه با سرقت علمی» است. به این منظور مشابهت یابی از طریق سامانه همیاب، سمیم نور برای متون فارسی و iThenticate برای چکیده انگلیسی انجام می‌شود.

سیاست برخورد و اقدام در مقابل سرقت ادبی

این مجله بررسی شباهت را بر روی هر نسخه ارسالی مقاله را قبل از فرآیند داوری توسط همتایان انجام می‌دهد و مراحل زیر بر اساس مقدار مشابهت انجام می‌شود:

  1. در صورتی که نسخه ارسالی مقاله درجات کمی از مشابهت داشته باشد، برای اصلاح به نویسنده بازگردانده می‌شود. نویسنده می‌تواند پس از حذف و اصلاح تمامی موارد شباهت‌ها و بازنوشتار مجدد محتوا، نسخه مقاله را دوباره ارسال کند. پس از بازنگری، برای جلوگیری از هرگونه سرقت ادبی احتمالی و کپی برداری از هر گونه اطلاعات منتشر شده، بررسی دقیق بیشتری بر روی نسخه ارسالی مجدد انجام خواهد شد.
  2. اگر درصد مشابهت محتوا بسیار زیاد باشد، نسخه ارسالی مقاله رد می‌شود و مقاله اساسا برای بررسی و انتشار مدنظر قرار نخواهد گرفت.

در مواردی که سرقت ادبی در مراحل بعدی کشف شود، تمامی اقدامات مربوط به مقابله با این سوءرفتار پژوهشی انجام خواهد شد. اگر وسعت سرقت ادبی پس از انتشار بیش از حد تشخیص داده شود، مقاله بازپس‌گرفته و سلبِ اعتبار خواهد شد. راهنمای کمیته اخلاق در انتشار (COPE)، در شناسایی و برخورد با سرقت علمی در نسخه ارسالی مقاله و نیز راهنمای کمیته مذکور در برخورد با مقاله منتشرشده مبنای تصمیم‌گیری و اقدام خواهد بود.

توصیه‌هایی برای نویسندگان:

  • همواره به ایده‌ها و متون دیگران با رعایت اصول استناددهی، ارجاع دهید.
  • تمامی منابع باید دارای اطلاعات کامل کتاب‌شناختی باشند.
  • اطمینان حاصل کنید که تمامی مراجعِ ذکرشده در متن، در فهرست منابع (Bibliography) آمده‌اند و بالعکس.
  • در صورتی که بیش از ۶ کلمه متوالی از یک منبع کپی‌برداری شود، استفاده از علامت نقل‌قول (” “) و درج منبع الزامی است.
  • برای استفاده از محتوای دارای حق‌نشر، حتماً پیش از انتشار، مجوز کتبی از ناشر یا نویسنده اصلی دریافت نمایید.