تحلیلِ پدیدارشناختی از ابعاد ریخت شناسی مکان در ورودی های شهر تهران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، ایران.

10.30473/grup.2021.8244

چکیده

ورودی یکی از مصادیق فضای شهری است و باید واجد حس‌مکان باشد. هدف نوشتار حاضر ارائه‌ی مدلِ تحلیلیِ ابعاد ریخت‌شناسانة ورودی‌، مبتنی بر رویکرد پدیدارشناسی و بررسی ورودی‌های اصلی شهر تهران است. تأکید بر ریخت‌شناسی منجر به ارتباطِ شناختی و درک کلیّت مکان شده و در بازیابی هویت انسانی، احساس امنیت عاطفی و لذت مؤثر است. روش پژوهش حاضر کیفی-کمی است. در بررسی نمونه از روش تحلیل اسنادی و مشاهدة کامل (کارشناس محور)؛ و از روش پرسش‌گری (108 نفر) استفاده شده و داده‌ها به‌صورت کیفی-کمی تحلیل شده‌اند. نتایج تحلیل ‌کارشناسانه نشان می‌دهد وضعیت ورودی از دماوند و کرج مطلوب‌تر است و از ساوه، در بدترین شرایط می‌باشد. همچنین ورودی‌ها از حیث جهت‌یابی نسبتاً مطلوب و از حیث شناسایی نامطلوب هستند. نتایج تحلیلی پرسش‌نامه‌ها ضمن تأیید رویکرد کارشناسانه نشان‌ می‌دهند: ورودی ساوه با امتیاز 77.8٪(طیف کم) در تمامی ابعاد شناسایی در نامناسب‌ترین وضعیت و از حیث جهت‌یابی در وضعیت متوسط(56٪) است؛ ورودی از دماوند با امتیاز 66.7٪(طیف زیاد) در بهترین وضعیت می‌باشد. در رابطه با انواع کاراکترهای قابل‌تشخیص، ورودی ساوه تنها شامل عنصر طبیعی است؛ ورودی از دماوند از حیث پوشش-گیاهی(88٪) و فعالیّت قابل انجام(63٪) در بهترین وضعیت می‌باشد. همچنین، ورودی از کرج، بعد از دماوند به‌دلیل وجود عناصرکالبدی(64٪) و کاربری‌های شاخص(66٪)، مطلوب است. در تمامی ورودی‌ها وضعیت طیف غایی درون‌بودگی محقق نشده، مگر بسیارکم در ورودی از دماوند(11٪). در ورودی از ساوه، هیچ سطحی از درون‌بودگی محقق نشده و همچنین احساس بیگانگی با فضا در بدترین وضعیت(59٪) است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Phenomenological Analysis of the Morphological Dimensions in Tehran Entrances

نویسنده [English]

  • Maryam Mohammadi
Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Arts, Iran.
چکیده [English]

The goal of this research is to define an analytical model of morphological dimension of place based on phenomenological approach and to study the main entrances of Tehran. Data collection in case study was based on document analysis and complete observer (expert-based) and questionnaire survey (108 users) and they were analyzed through qualitative and quantitative methods. The results of expert-based survey showed: Karaj and Damavand entrances to Tehran are in the better condition while Saveh’s entrance is really in bad condition. Also all of these entrances are inappropriate regarding to the Identification and semi appropriate regarding to the Orientation. The results of user-based survey confirmed expert-based findings and showed: Saveh’s entrance with score of 77.8%(low spectrum) in all of Identification dimensions has the worst position and in regarding to the Orientation, its condition is semi appropriate(56%). Damavand’s entrance to Tehran with the score of 66.7%(high spectrum) is in the best condition. In relation to the type of environmental characters, Saveh’s entrance has just natural elements, while Damavand with score of 88% in green spaces and with the score of 63% in its potential for the activities has the best position. Moreover, Karaj’s entrance is in the next position, because of the physical elements(64%) and unique landuses(66%) presence. Although in all of the entrances, the final level of insideness hasn’t existed, in Damavand’s entrance(11%) it exists a little. Saveh’s entrance doesn’t create any level of insideness and the sense of alienation is in its worst condition(59%).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Space
  • Entrances
  • Morphological Essence of Place
  • character
  • Tehran Entrances