با همکاری مشترک دانشگاه پیام نور و انجمن ارزیابی محیط زیست ایران

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز

4 استادیار پدافند غیر عامل، دانشگاه جامع امام حسین تهران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف سنجش شاخص‌های تاب‌آوری کالبدی، زیست‌محیطی و مخاطرات در شهرهای آبادان و خرمشهر انجام گرفته است. رویکرد حاکم بر این پژوهش، کاربردی - نظری و از حیث ماهیت و روش، توصیفی - تحلیلی و پیمایشی می‌باشد. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق‌ساخته بود که بر اساس نتایج روش آلفای کرونباخ با حداقل ضریب پایایی (7/0)، برای هر یک از ابعاد تاب‌آوری شهری مورد تأیید قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه خبرگان دانشگاهی، کارشناسان و مدیران نهادی - سازمانی بود که بر اساس روش «نمونه‌‌گیری هدفمند و زنجیره‌ای»، تعداد (106) نفر که در زمینه تاب‌آوری شهری و شناخت قلمرو مطالعه از دانش و تجربه کافی برخوردار بودند انتخاب و مورد پرسشگری قرار گرفتند. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار تحلیل آماری SPSS استفاده شده است. نوآوری پژوهش حاضر در ارائه و سنجش شاخص‌های همساز تاب‌آوری شهری بر اساس ابعاد کالبدی، زیست‌محیطی و مخاطرات در شهرهای آبادان و خرمشهر است. بر اساس مقادیر محاسبه‌شده برای هر یک از ابعاد تاب‌آوری شهری (زیست‌محیطی، کالبدی - زیرساختی و تاب‌آوری مخاطرات)، نتایج پژوهش، حاکی از وضعیت ناپایدار و نامناسب تاب‌آوری شهرهای آبادان و خرمشهر است و بین تاب‌آوری موجود و تاب‌آوری مطلوب، تفاوت معناداری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessment of Physical-environmental resilience in urban communities (Case study: Abadan and Khorramshahr cities)

نویسندگان [English]

  • Mostafa Mohammadi Dehcheshmeh 1
  • Mohammad Ali Firoozi 2
  • Jafar Saeedi 3
  • Fathollah Shamsaei Zafarghandi, 4

1 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz

2 Professor, Department of Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz

3 PhD in Geography and Urban Planning, Shahid Chamran University of Ahvaz

4 Assistant Professor of Passive Defense, Imam Hossein University of Tehran

چکیده [English]

The present study aims to assess of physical resilience, environmental and hazards indicators in the cities of Abadan and Khorramshahr. The research tool was a researcher - made questionnaire that based on the results of Cronbach's alpha method with minimum reliability coefficient (0.7), approved for each dimension of urban resilience. The statistical population of the present study included academic experts, experts and institutional - organizational managers that based on the method Purposive and chain - referral sampling, a total of (106) people who had sufficient knowledge and experience in the field of urban resilience and knowledge of the study area were selected and they were questioned. In order to analyze the data, SPSS statistical analysis software was used. The innovation of the present study is in presenting and measuring the harmonious indicators of urban resilience based on physical, environmental and hazard dimensions in the cities of Abadan and Khorramshahr. Based on the calculated values for each of the dimensions of urban resilience (environmental, physical - infrastructure and hazards resilience), the results of the study indicate the unstable and unsuitable resilience situation of Abadan and Khorramshahr cities and there is a significant difference between existing resilience and optimal resilience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Resilience, Physical resilience, Environmental resilience, Hazards resilience
  • Abadan and Khorramshahr cities,